Bölüm 7: İK, finans-muhasebe, hukuk-uyum, satın alma ve operasyon

Senaryo 69: Harcamayı kategoriye ayırma ve sapma listesi

Seviye: Orta · Araçlar: ChatGPT Data Analysis; Microsoft Copilot for Finance senaryosu ve Copilot Chat, ilgili lisans veya önizleme erişimi varsa [71] [130].

Kim ve hangi durumda

Ayşe, İstanbul’daki perakende şirketinde satın alma analistidir. Aylık kart ve satın alma dışa aktarımını kategori ağacına yerleştirir; aynı tedarikçinin farklı adlandırmalarını düzeltir.

Bugün nasıl yapılıyor

Açıklamalar elle temizlenir, kategori sözlüğü aranır ve büyük sapmalar yöneticilere sorulur. Belirsiz satırları farklı kişiler farklı sınıflandırabilir.

Yapay zekâ ile nasıl yapılır

  1. Kategori kodlarını ve istisna kurallarını tek onaylı dosyada toplar; her satıra tek işlem bırakır.
  2. Add photos & files ile CSV ve kategori sözlüğünü ekler; kategori kodu, eşleşen kural, belirsizlik ve insan kontrolü alanlarını ister [71] [79].
  3. Kategori toplamlarını ve dönemsel sapmaları hesaplatır; kullanılan sütunları ve varsayımları gösteren kodu inceler [71].
  4. Kurumda Copilot for Finance varsa Microsoft’un “procurement insight acceleration” senaryosundaki harcama sapması ve tedarikçi tablosuyla karşılaştırır; önizlemeyi üretim kararı saymaz [130].

Örnek komut

{harcama dışa aktarımı} dosyasındaki her işlemi {onaylı kategori ağacı} ile eşleştir. Kategori kodu, eşleşen kural, belirsizlik nedeni ve insan kontrolü gereken durumu yaz. Açıklama yetersizse tahmin etme. Dönem toplamlarını kullanılan sütunlar ve varsayımlarla göster. Bütçe veya satın alma onayı verme.

Kanıt ve gerçek örnek

Microsoft senaryo kütüphanesi, Copilot for Finance ile harcama sapmalarını incelemeyi ve tedarikçileri hizmete göre tabloya almayı örnekliyor; içeriğin gösterim amaçlı olduğunu belirtiyor [130].

Dikkat edilecekler

Data Analysis yöntem ve varsayımların gözden geçirilmesini ister [71]. Microsoft senaryosu ilgili erişimi ve bazı önizleme yeteneklerini gösteriyor [130]. NIST, güvenilirlik konularının kullanım ve değerlendirme boyunca ele alınmasını öneriyor [131]. Finansal karar insan onayı olmadan otomatikleşmemelidir [123].

Bu senaryonun kaynakları

  1. Data analysis with ChatGPT (help.openai.com)
  2. Uploading files and audio to ChatGPT (help.openai.com)
  3. OpenAI Usage policies effective October 29 2025 (openai.com)
  4. Finance scenario procurement insight acceleration (adoption.microsoft.com)
  5. Artificial Intelligence Risk Management Framework Generative Artificial Intelligence Profile (nist.gov)